Als je een beetje bekend bent met mijn Instagram account of mijn tuin avonturen vaker volgt, dan weet je misschien dat ik met een ‘no-dig’ manier van tuinieren werk in mijn verftuin. Dit houdt in dat je het bodemleven niet verstoort door de grond om te spitten. Bij het no-dig tuinieren wordt vaak gebruik gemaakt van een mulchlaag om de grond af te dekken tegen onkruid. Er komt namelijk geen licht doorheen, waardoor het onkruid niet kan ontkiemen. Voor mij al reden genoeg, want met deze one woman show kan ik alle tijd wel gebruiken. Maar.. er is meer! Mulchen zorgt ook voor het vasthouden van vocht en het uitbalanceren van de temperatuur van de grond. Het afgelopen najaar heb ik een experiment gedaan met wol als mulch en in dit artikel deel ik mijn ervaringen!

Een verse laag wolmulch in de verftuin

Voor een aantal projecten heb ik gewerkt met ruwe vachten van de lokale schaapskudde. Het werken met ruwe wol houdt in dat je de wol nog moet uit sorteren. Je haalt de bruikbare delen er uit en legt alle vuile, niet bruikbare delen apart. Met niet bruikbare delen bedoel ik de delen met mest en urine resten, de delen met veel plantaardige ‘bende’ dat de moeite niet waard is om uit te pluizen en de delen die te strak in elkaar zitten of al vervilt zijn.
Ik hield een aardige berg met ‘niet bruikbare wol’ over. Nou staat ‘niet bruikbaar’ niet echt in mijn woordenboek en hou ik niet van het zomaar weggooien van materiaal en spullen, dus ging ik op zoek naar een ander doel voor deze wol. Toen ik in het najaar van 2017 een nieuwe tuin kreeg op een volkstuinencomplex wilde ik iets nieuws uitproberen, het mulchen met wol.

Ik was al wel bekend met het mulchen met stro, bladeren, compost en ander plantaardig materiaal. Wol heeft ook een hoop van de kwaliteiten dit deze vormen van mulchen heeft:
* Als het gelaagd en compact uitgelegd wordt houdt het licht tegen waardoor onkruid niet kan ontkieme
* Het laat wel regen, water of vloeibare meststoffen door
* De plantaardige stukjes en mest uit het achterste deel van de vacht zorgt voor een extra boost
* Het afbreken van de wol door het bodemleven bevordert de structuur van de grond

Wolmulch na ongeveer drie maanden in de tuin, in december. Schimmels en ander bodemleven zijn al begonnen met de afbraak

Nadat ik de nieuwe tuin helemaal opgeschoond en onkruid vrij heb gemaakt heb ik een aantal bedden afgedekt met alle resten wol. Andere bedden dekte ik ter vergelijking af met een mulchlaag van blad en maaisel (in de herfst bezorgt de wind dat gratis in de tuin). Ook heb ik een paar bedden ‘kaal’ gelaten.

Omdat ik liever niet de hele volkstuin over wil op zoek naar ontsnapte plukken wol heb ik voor de zekerheid wat draad over de wol gespannen. De regen maakt de wol zwaar, dus het meeste bleef sowieso wel liggen. De kleinste plukjes aan de randen zijn met het gure herfstweer de lucht wel in gegaan, maar het viel me alles mee. Bijkomend voordeel: ik tuinier op zandgrond dus al mijn vers aangelegde bedjes waren ook beter bestand tegen de wind.

Dus, wat zijn mijn ervaringen na de herfst en wintermaanden?

Zwarte zaligheid onder de mulchlaag. Super schone aarde!

In januari kon ik door verhuizen naar een grotere en zonnigere tuin op het complex, dus mocht ik weer verkassen met alle spullen. En my oh my! Onder de mulchlaag kwam een super mooie, schone en rijke grond vandaan!
In al die maanden heb ik nauwelijks hoeven wieden. Hooguit wat sprietjes aan de randen van de bedden, waar de mulchlaag niet zo dik is als in het midden. De afbraak van de wol was al langzaam aan op gang aan het komen. Ik had eigenlijk verwacht dat dat wat langer zou gaan omdat wil uit redelijk stugge vezels bestaat. Ik vond redelijk wat schimmels in de mulch en over het hele grondoppervlak waren al kleine vlokken wol de grond in gewerkt. Het bodemleven heeft flink feestgevierd onder dat dekentje!

In vergelijking met de kale bedden waren de met wol gemulchte bedden super gemakkelijk te onderhouden. In de bedden zonder mulch heb ik aardig mijn best moeten doen om het onkruid weg te krijgen, maar uit de gemulchte bedden bleef het onkruid grotendeels weg. De bedden waar ik een bladmulch had aangebracht heb ik wel een aantal keer van een nieuw laagje moeten voorzien. De afbraak ging daar veel sneller en dat resulteerde in iets meer onkruid dan in de bedden met wolmulch. Dat de wol minder snel afbreekt betekent waarschijnlijk ook dat er minder stuctuur is toegevoegd aan de grond. Er zijn dus wel wat op en aanmerkingen op beide manieren van mulchen, maar beiden deden het eigenlijk prima en ik ben erg blij met de resultaten van de wolmulch.

De tuin van 2018, in februari

Voor het groeiseizoen van 2018 ben ik benieuwd hoe de wolmulch zich houdt. Mulch lagen van stro, blad en misschien ook wel wol zorgen in de wat nattere klimaten als dat in Nederland voor een prima habitat voor (naakt)slakken. Iets waar je nou niet echt naar uitkijkt in je tuin.. Doordat het vocht vasthoudt en bescherming biedt tegen de zon huizen de slakken graag in de mulch. Ik gok dat de wol misschien iets minder aantrekkelijk zal zijn voor ze, omdat de stugge vezels in hun slijmlaag blijft plakken. Dat weet ik alleen niet zeker, daar zal ik het eerst voor moeten uitproberen. Een laag compost is anders ook een prima optie trouwens.

Niet alle planten houden ook van een laagje mulch, wouw (Reseda luteola) is zo’n plant bijvoorbeeld. Zelf uitzaaiende planten hebben uiteraard ook een kale grond nodig, de mulch vormt een barrière tegen het kiemen van de zaden. Japanse indigo daarentegen is wel fan van een beschermend laagje de vocht vasthoudt en de temperatuur beschermt. Het is niet echt een voorstander van het Nederlandse klimaat.

Ik besteed mijn tijd liever aan het groeien, oogsten, drogen, verven, vilten en borduren dan aan het wieden van onkruid in de tuin. Komend seizoen ga ik dus zeker verder met het uittesten van de mulch. Waarschijnlijk ga ik het bed van de Japanse indigo verdelen in een deel met mulch en een deel zonder mulch. Zo kan ik uitzoeken of het mulchen effect heeft op de opbrengst en of het past bij mijn manier van tuinieren.

Aan het eind van het groeiseizoen zal ik mijn bevindingen nog eens delen. Of eerder.. als ik iets nuttigs te melden heb.  Ik hou je op de hoogte!

– Jodie

ps. Heb jij ervaring met het mulchen met wol of andere materialen? Of ben je bekend met het no-dig principe? Laat het me weten!